Informatie over honorering van pastores in Nederland vanuit fiscaal-juridische optiek Kerken en geloofsgemeenschappen hebben veelal pastores vrijgesteld. Als compensatie ontvangen pastores een honorering. Veel denominaties worstelen met de vraag of daarover loonbelasting ingehouden moet worden. Deze informatie wil een handreiking bieden voor een antwoord op die vraag.
Wanneer is er sprake van een (pseudo-)dienstbetrekking? Een arbeidsverhouding kan onder bepaalde omstandigheden worden aangemerkt als een dienstbetrekking of een fictieve dienstbetrekking. In dat geval zijn de regels van de loonbelasting van toepassing. De pastor wordt dan een werknemer. Hierdoor kan de betreffende denominatie verplicht zijn de regels van de loonbelasting/premie volksverzekeringen en premies werknemersverzekeringen toe te passen. De denominatie dient dan een salarisadministratie te voeren. Uitgangspunt voor het bepalen of er sprake is van een dienstbetrekking is de privaatrechtelijke arbeidsovereenkomst. Een arbeidsovereenkomst kan zowel schriftelijk als mondeling worden aangegaan. De feiten waaronder de arbeid wordt verricht bepalen of er sprake is van een dienstbetrekking.
Er is sprake van een dienstbetrekking als de arbeidsverhouding alle volgende kenmerken heeft: · de werknemer heeft zich verplicht enige tijd arbeid te verrichten · de werkgever is verplicht om de werknemer voor de arbeid te betalen · tussen de werknemer en de werkgever bestaat een gezagsverhouding.
Bij de beoordeling zijn omvang en duur van de verrichte arbeid en de omvang van het ontvangen loon van minder belang. Daardoor is de gezagsverhouding het meest bepalend. Met een gezagsverhouding wordt bedoeld dat de werkgever het recht heeft opdrachten en aanwijzingen te geven hoe het werk moet worden verricht.
Indien het bestuursorgaan van de denominatie gezag over de pastor uitoefent, dan zou de arbeidsrelatie van een pastor als dienstbetrekking kunnen worden aangemerkt. Hierdoor zou de pastor als een werknemer beschouwd worden voor de loonbelasting/premie volksverzekeringen en premies werknemersverzekeringen. Een aantal kerken hanteert echter het uitgangspunt dat bij hen geen sprake is van een arbeidsverhouding, omdat er geen gezagsverhouding is tussen het bestuursorgaan en de pastor. Als de gezagsverhouding inderdaad ontbreekt, is er sprake van een pseudo-dienstbetrekking. Daar waar de gezagsverhouding niet ontbreekt, is de pastor in loondienstverband.
De pastor als pseudo-werknemer
Bij een pseudo-dienstbetrekking kunnen de denominatie en de pastor ervoor kiezen hun arbeidsverhouding vrijwillig als een fictieve dienstbetrekking aan te merken. De pastor wordt dan een pseudo-werknemer. Dit wordt 'opting-in' genoemd. Hierdoor zijn alle regels van de loonbelasting van toepassing. De pseudo-werknemer kan daardoor deelnemen aan pensioenregelingen, werknemersspaarregelingen, een regeling voor een vaste kostenvergoeding en de geschenkenregelingen. Bovendien voorkomt de pseudo-werknemer dat hij in één keer zijn aanslag inkomstenbelasting moet betalen. De denominatie houdt namelijk gedurende het jaar loonbelasting in en draagt dit af voor de pseudo-werknemer. De pseudo-werknemer verrekent de loonbelasting met zijn aanslag inkomstenbelasting. De wetgever stelt de volgende voorwaarden aan de pseudo-werknemer: · de pseudo-werknemer is niet werkzaam als ondernemer, en · de arbeidsverhouding is aangegaan voor ten minste één maand · de arbeid wordt persoonlijk op doorgaans één dag per week verricht · de beloning bedraagt ten minste een vijfde van het minimum loon per maand. De werknemer kan slechts éénmaal uit de pseudo-dienstbetrekking stappen.
In tegenstelling tot het werknemerschap wordt de pastor als pseudo-werknemer niet als een fictieve werknemer voor de werknemersverzekeringen aangemerkt. Daardoor zijn geen premies werknemersverzekeringen verschuldigd. Dit betekent overigens dat bij arbeidsongeschiktheid en/of werkloosheid geen uitkering krachtens de werknemersverzekeringen toegekend wordt.
De pastor als pseudo-ondernemer Indien de arbeidsverhouding niet wordt aangemerkt als een (fictieve) dienstbetrekking, geniet de pastor inkomsten uit arbeid buiten dienstbetrekking. In tegenstelling tot de fictieve diensbetrekking houdt de denominatie geen loonbelasting in. Om die reden hoeft de denominatie niet te beschikken over een salarisadministratie.
De pastor als pseudo-ondernemer ontvangt het bruto traktement zonder inhoudingen voor zowel loonbelasting/premie volksverzekeringen als werknemersverzekeringen. Zijn bruto traktement wordt door de fiscus aangemerkt als inkomsten uit arbeid buiten dienstbetrekking en dientengevolge belast in de inkomstenbelasting. De pastor als pseudo-ondernemer dient daardoor zijn honorarium te vermelden in zijn aangifte inkomstenbelasting/premie volksverzekeringen.
Het belastbare inkomen uit arbeid buiten dienstbetrekking wordt op overeenkomstige wijze bepaald als het belastbaar loon voor de loonbelasting. Kort gezegd kan de pastor de gemaakte kosten ter verwerving van zijn inkomsten aftrekken. Daarnaast kan de denominatie de gemaakte kosten op declaratiebasis onbelast vergoeden.
Bij gemaakte kosten ter verwerving van inkomsten kan onder meer worden gedacht aan: kosten van zakelijke telefoongesprekken, kosten van internet en andere middelen van mobiele communicatie, kosten wegens aanschaf vakliteratuur, kosten wegens zakenlunches en –diners, representatiekosten, kosten van zakenreizen en verblijf, kosten wegens deelname aan vakcursussen en bijscholing, kosten van aanschaf van computerapparatuur en voor de ten behoeve van die apparatuur gebruikte materialen (bijvoorbeeld diskettes, cd-roms, papier e.d.), administratie- en vervoerskosten.
